Nöbetçi Eczaneler
İnsan aklı sayesinde sadece var olan değil, üreten sorgulayan ve kendi yolunu belirleyen eşsiz bir varlıktır.
Descartes “ gerçeği aklın ışığında ara” derken bizlere, sor, sorgula, öğren, kanaat getir mesajını veriyor.
Biz de duyduklarımızı akıl süzgecinden geçiriyor, her hangi bir haksız bir yargıya varmamak için de soruyor ve sorguluyoruz.
Deniliyor ki İnegöl belediyesi bağış kabul ediyor.
İşte burada insanın aklına hemen şu soru geliyor.
Bir insan durduk yerde belediyeye neden bağış yapsın?
Öncelikle şu iyi bilinmeli ki; belediyelerin bağış alması yasaldır.
Ancak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 40. Maddesi; “herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından, kamu hizmetinin karşılığı olarak veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış ve yardım toplanamaz, benzeri adlar altında tahsilat yapılamaz,” denilerek net bir çizgi çizilmiştir.
Bunun anlamı nedir?
Bir belediye ruhsat verme, imar durumu düzenleme, ihale kazandırma, iş yeri açma izni sağlama gibi yasal bir hizmetin veya bürokratik sürecin ön şartı veya karşılığı olarak vatandaştan veya şirketlerden “bağış” talep edemez.
Bağışın tamamen kişinin kendi hür iradesiyle belediyeden hiçbir menfaat veya imtiyaz beklemeden (karşılıksız) yapılmış olması gerekir.
Uygulamada durum gerçekten böylemi?
Bu soruya cevap arıyoruz.
Bildiğim kadarıyla Sayıştay denetimlerinde, belediyeyle iş yapan (ihale alan, ruhsat bekleyen) müteahhit veya şirketlerin belediyeye yaptığı “gönüllü” gibi görünen bağışları yakından incelenmekte ve usulsüzlük tespit edilirse yasal işlem yapılmaktadır.
Ancak bu noktada başka sorular da gündeme geliyor.
Sayıştay’ın bu kadar derinlemesine kaç belediyeyi inceleme şansı var?
Bütün belediyeleri her işlem bakımından ne ölçüde ve hangi sıklıkla denetleyebiliyor?
Gerçekten adil ve tarafsız bir şekilde inceleme yapabiliyor mu?
Denetimlerin kapsamı ve etkinliği konusunda kamuoyunun daha fazla bilgi sahibi olması gerekmez mi?
Karşılıksız bağış yapan kişi ve şirketlerin ne kadarı hiçbir beklenti içerisinde olmadan bu yardımı gerçekleştiriyor, Allahın rızası için yardım yapıyor?
Yoksa yapmış olduğu bağışın mutlak bir karşılığı var mıdır?
İşte asıl zor olan soru da bu.
İşin içinde karşılıklı menfaat varsa bunu tespit etmek son derece zordur.
Gönüllü bağış ile bir kamu hizmetinin karşılığı olarak yapılan ödeme arasındaki çizginin çok net olması gerekir.
Bir kişi veya şirket belediye ye bağış yapmışsa, aynı dönemde belediyeyle devam eden imar, ruhsat veya başka bir idari işlemi bulunuyorsa, bu durumun açıklığa kavuşturulması kamu yararının gereğidir.
Maksadımız herhangi bir kişi veya kurumu suçlamak veya ön yargı ile hareket etmek olmadığını belirtmek isterim.
Kamu yönetiminde güven, yalnızca doğru işler yapmakla değil, yapılan işlerin doğru olduğunu göstermekle de sağlanır.
Şeffaf ve hesap verebilir bir kurum için hiçbir şey zor değildir. Bu nedenle de; kamuoyunun kafasındaki şüpheleri gidermek adına şu sorulara cevap arıyoruz.
İnegöl belediyesine son beş yıl içerisinde ne kadar bağış yapılmıştır?
Bu bağışlar hangi kişi, kurum veya şirketler tarafından gerçekleştirilmiştir?
Bağışların hangi amaçlarla yapıldığı ve hangi hizmetlerde kullanıldığı açıklanabilir mi?
Bağış yapan kişi ve şirketlerin aynı dönemde belediyeyle devam eden imar, ruhsat veya başka idari işlemleri bulunmuş mudur?
Böyle bir ilişki varsa, bağış ile söz konusu işlemlerin sonuçlanması arasın herhangi bir bağlantı bulunmadığı nasıl ortaya konulmaktadır?
Elbette bir kişinin belediye ye bağış yapması, tek başına herhangi bir usulsüzlük olduğu anlamına gelmez. Ancak bağış yapanlarla, belediyenin idari işlem yaptığı kişilerin aynı olması durumunda, kamuoyunun soru sorması da son derece doğaldır.
Bağışlar bir karşılık adına yapılıyorsa buna ne ad verilir?
Eğer böyle bir durum söz konusu ise yapılan resmi bağışın yanında gayri resmi bir şeylerin olabileceği de akla gelmez mi?
Bu soruları sormamdaki maksadım, bir kişiyi veya bir kurumu peşinen suçlamak değil, Kamu yönetimine duyulan güveni korumaktır.
Unutulmamalı ki; şeffaflık, soru sorulmasından rahatsız olmak değil, sorulara açık veya belgeli cevap verebilmektir.
