Sosyal Medyada 15 Yaş Yasağı Başlıyor: İşte Yeni Kurallar

Çocukların çevrim içi ortamlardaki siber zorbalık, dijital bağımlılık, zararlı içerikler ve istismardan korunmasını hedefleyen kapsamlı yasal düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından uygulamaya geçiş takvimi netleşti.

Yeni mevzuat uyarınca; Türkiye’de faaliyet gösteren küresel ve yerel tüm sosyal ağ sağlayıcıları (Instagram, TikTok, YouTube, X, Facebook vb.), 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunamayacak. 1 Kasım 2026 tarihinden itibaren ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar için e-Devlet kapısı üzerinden yaş doğrulama süreci zorunlu tutulacak. 15 yaşın altında olduğu saptanan kişilerin hesap açma talepleri platformlarca doğrudan reddedilecek.

“15 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı 1 Kasım 2026’da başlıyor. Sosyal ağ sağlayıcıları e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmayan yeni kullanıcılara hesap açtıramayacak; 15 yaş altı hesaplar kapatılacak.”

e-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulaması Nasıl Yapılacak? “Dijital Kod Sistemi”

Yaş doğrulama sürecinin kişisel verilerin gizliliğini ihlal etmemesi adına özel bir kriptografik doğrulama altyapısı kuruldu:

• Kimlik Bilgisi Paylaşılmayacak: Kullanıcıların T.C. kimlik numaraları, doğum tarihleri veya nüfus cüzdanı suretleri kesinlikle sosyal medya şirketlerine iletilmeyecek.
• e-Devlet’ten Dijital Kod Alınacak: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıkladığı sisteme göre; kullanıcılar hesap açılışında doğrudan e-Devlet Kapısı’na (turkiye.gov.tr) yönlendirilecek. Sistem üzerinden yalnızca yaş kriterinin karşılanıp karşılanmadığını teyit eden güvenli bir “dijital doğrulama kodu” üretilecek ve bu kod ilgili platforma girilecek.
• Yapay Zekâ ve Şüphe Denetimi: Platformlar hizmet sunumu esnasında kendi algoritmalarıyla yaş tahmin kontrollerini sürdürecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına dair şüphe oluştuğunda hesap geçici olarak askıya alınacak ve kullanıcıdan yeniden e-Devlet doğrulaması istenecek.

15-18 Yaş Grubuna Sıkı Koruma Kalkanı: Sonsuz Kaydırma ve Canlı Yayın Yasak!

Düzenleme yalnızca 15 yaş altını değil, 15 ile 18 yaş arasındaki genç kullanıcıları da dijital tehlikelere karşı özel koruma rejimine alıyor:

• Hesaplar Otomatik Gizli Olacak: 15-18 yaş aralığındaki kullanıcıların profilleri varsayılan olarak gizli kalacak. Takipçi ve takip edilen listeleri dışarıdan görüntülenemeyecek.
• Canlı Yayın ve Ekran Görüntüsü Yasağı: Çocuk hesaplarından canlı yayın yapılmasına izin verilmeyecek; profillerden izinsiz ekran görüntüsü (screenshot) alınmasını engelleyen teknik tedbirler platformlarca devreye sokulacak.
• Sonsuz Kaydırmaya Kilit: Çocukların ekranda saatlerce vakit geçirmesine ve dopamin bağımlılığına yol açan “sonsuz kaydırma” (infinite scroll) özelliği çocuk hesapları için tamamen devre dışı bırakılacak.
• Yalnızca Takip Edilenden Mesaj: Çocuklar sadece kendilerinin onaylayıp takip ettiği kişilerden doğrudan mesaj (DM) alabilecek; yabancı hesapların çocuklara mesaj göndermesi engellenecek.
• Ebeveyn Denetim Araçları: Sosyal ağlar anne ve babalara; çocuklarının kullanım sürelerini sınırlandırma, ücretli harcamaları onaylama ve hesap ayarlarını uzaktan yönetme yetkisi sunmak zorunda kalacak.

Mevcut Hesaplar Ne Olacak? 31 Mart 2027’ye Kadar Süre Tanındı

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan yüz milyonlarca aktif hesabın durumu da netlik kazandı:

• Mevcut Hesaplara Süre: Halihazırda kullanılan mevcut sosyal medya hesapları için yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanması amacıyla platformlara ve kullanıcılara 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.
• Kapatma Yaptırımı: 31 Mart 2027’ye kadar yaş doğrulaması yapılmayan ya da yaşının 15’in altında olduğu belirlenen mevcut hesaplar platformlar tarafından kalıcı olarak kapatılacak.

DMM’den Acil Dolandırıcılık Uyarısı: “Yaş Doğrulamasını Hemen Yapın” Yalanı!

Düzenlemenin yürürlüğe girmesine sayılı günler kala, kamuoyundaki bilgi eksikliğini ve panik havasını fırsata çeviren siber dolandırıcılar harekete geçti.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), vatandaşların telefonlarına ve e-postalarına gönderilen oltalama (phishing) mesajlarına karşı resmi bir güvenlik uyarısı yayımladı:

• Sahte SMS ve Bağlantı Tuzağı: Dolandırıcıların “Hesabınız bugün kapatılacak”, “Yaş doğrulamanızı hemen yapmazsanız Instagram/TikTok hesabınız silinecektir” şeklinde panik yaratan ifadelerle sahte bağlantılar gönderdiği belirlendi.
• Bilgilerinizi Çalıyorlar: Gönderilen sahte linklere tıklayan vatandaşların e-Devlet şifreleri, kimlik bilgileri, SMS onay kodları ve kredi kartı verilerinin ele geçirilmeye çalışıldığı saptandı.
• 31 Mart 2027’ye Kadar Kapatma Yok: DMM, mevcut hesapların kapanması gibi acil bir durumun söz konusu olmadığını, doğrulama için 31 Mart 2027’ye kadar yasal süre bulunduğunu hatırlattı.
• Yalnızca Resmi Kanallar: Yaş doğrulama işlemlerinde kesinlikle harici linklere tıklanmaması; işlemlerin yalnızca https://www.turkiye.gov.tr resmi adresinden veya resmi e-Devlet mobil uygulaması üzerinden yapılması gerektiği vurgulandı. Kamu kurumlarının veya sosyal medya platformlarının SMS ile şifre ya da para talep etmeyeceği bildirildi.