Ehliyet Sahipleri Dikkat: e-Devlet’ten 12’nci Maddeyi Kontrol Edin

Türkiye’de yeni tip çipli sürücü belgelerine geçişle birlikte ehliyet kartlarının arka yüzünde yer alan teknik ve tıbbi kodlar sürücülerin yasal sorumluluklarını doğrudan belirliyor.

Çoğu araç sahibi, ehliyet sınıflarının (B sınıfı için 10 yıl, ağır vasıtalar için 5 yıl) üzerinde yazan son geçerlilik tarihine güvenerek periyodik muayenelerini aksatıyor. Ancak ehliyet kartının arkasındaki “12. Madde” (Kısıtlamalar / Kodlar) alanında yer alan özel sağlık kodları, sürücünün sağlık durumuna göre çok daha kısa aralıklarla resmi sağlık raporu yenilemesini şart koşuyor.

12’nci maddede belirtilen periyodik kontrol süresi dolmuş bir sürücü, kâğıt üzerinde geçerli bir ehliyete sahip olsa dahi hukuken “geçersiz / şartları taşımayan sürücü belgesiyle araç kullanan kişi” konumuna düşüyor.

 

“Sürücü belgesi sahiplerini yakından ilgilendiren 12’nci madde büyük ceza ve tazminatlara neden olabiliyor. Sürücü belgesini alıp sınıfına göre azami 10 yıl yenilemeden kullanacağını zannedenlerin kartın arkasındaki 12’nci sıradaki kodları mutlaka kontrol etmesi gerekiyor. Süresi dolan raporlar hem trafik cezasına hem de kaza anında kasko ve sigortanın hasarı karşılamamasına yol açıyor.”

Ehliyetteki “103” Kodları Ne Anlama Geliyor? (Sağlık Kontrol Takvimi)

Ehliyetin arka yüzünde 12’nci sütunda yer alan ve “103” rakamıyla başlayan kodlar, sürücünün kronik bir rahatsızlığı (diyabet, uyku apnesi, kalp-damar hastalıkları, görme/işitme kayıpları, nörolojik durumlar vb.) sebebiyle belirli aralıklarla kontrolden geçmesi gerektiğini belgeler:

Kart üzerinde ehliyetin son geçerlilik tarihi 2030 veya 2032 yazsa dahi; şayet 12’nci maddede 103.03 kodu varsa, sürücü her yıl yeni bir sağlık raporu almak ve sisteme işletmek zorundadır.

Trafik Çevirmesinde Ceza, Kazada ‘Kasko ve Sigorta’ İptali!

12’nci maddedeki süresi dolmuş sağlık raporuyla trafiğe çıkmanın iki çok ağır mali ve hukuki sonucu bulunuyor:

1. Polis Denetiminde İdari Para Cezası

Trafik polisleri ve jandarma ekipleri yaptıkları rutin denetimlerde tablet sistemleri üzerinden sürücünün sağlık raporu geçerlilik tarihini saniyeler içinde görebilmektedir. Rapor süresi geçmişse sürücüye Karayolları Trafik Kanunu uyarınca geçersiz sürücü belgesiyle araç kullanmaktan idari para cezası kesilir ve sürücünün yola devam etmesine izin verilmeyebilir.

2. Kaza Anında Hasar Ödenmez: Milyonluk Rücu Riski!

İşin en büyük maddi felaket boyutu ise kaza anında ortaya çıkmaktadır:

• Trafik Sigortası ve Kasko Ödemeyi Reddeder: Sağlık raporu süresi dolmuş bir sürücü kazaya karıştığında; sigorta şirketleri poliçe genel şartlarında yer alan “Sürücü belgesi kanunlara uygun olmayan veya geçerliliğini yitirmiş kişilerce kullanılan araçların hasarları teminat dışıdır” maddesini işletmektedir.
• Tazminat Sürücünün Sırtına Kalır: Kasko kendi aracınızdaki hasarı ödemez. Zorunlu Trafik Sigortası ise karşı tarafa verdiği bedensel ve maddi hasarları (örneğin lüks bir araca verilen milyonluk zararı veya vefat/sakatlık tazminatlarını) mağdura ödedikten sonra, paranın tamamını yasal faiziyle birlikte doğrudan sürücüye rücu eder (icra yoluyla geri alır).
• Basit bir sağlık kontrolünün aksatılması, sürücüyü bir anda milyonlarca liralık borç yüküyle karşı karşıya bırakabilir.

e-Devlet’ten Kontrol Nasıl Yapılır? (Adım Adım Rehber)

Sürücülerin cezai ve mali bir yaptırımla karşılaşmaması için e-Devlet Kapısı üzerinden rapor durumlarını teyit etmeleri önerilmektedir:

1. e-Devlet’e Giriş Yapın: T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle turkiye.gov.tr adresine veya mobil uygulamaya giriş yapın.
2. Arama Bölümüne Yazın: Arama çubuğuna “e-İmzalı Sürücü Raporları Sorgulama” yazın.
3. Sağlık Bakanlığı Sekmesine Tıklayın: Açılan ekranda adınıza düzenlenmiş olan en son sürücü sağlık raporunun düzenleme tarihini ve geçerlilik bitiş süresini kontrol edin.
4. Ehliyet Bilgileriyle Karşılaştırın: Ehliyet kartınızın arkasındaki 12’nci maddede 103 ile başlayan bir kod varsa, raporda belirtilen periyodik kontrol tarihinin geçip geçmediğini mutlaka teyit edin.

Süresi Bitenler Ne Yapmalı? Yeni Rapor Nasıl Alınır?

Sağlık raporunun süresi dolmuş veya dolmasına kısa bir süre kalmış olan sürücülerin izlemesi gereken adımlar:

• Aile Hekimine Başvuru: İlk olarak kayıtlı bulunulan Aile Sağlığı Merkezi’ndeki aile hekimine randevu alınarak müracaat edilir.
• Uzman Hekim Sevk Süreci: Aile hekimi genel muayeneyi yaptıktan sonra, kısıtlamaya neden olan rahatsızlık branşına göre (Göz, Nöroloji, Kardiyoloji, Dahiliye vb.) sürücüyü yetkili bir devlet veya üniversite hastanesine sevk eder.
• Sisteme Otomatik İşlenir: İlgili branş hekimlerinin onayından sonra üretilen yeni e-imzalı sürücü sağlık raporu, Sağlık Bakanlığı veri tabanı üzerinden otomatik olarak Emniyet ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü sistemine entegre olur.