Nöbetçi Eczaneler
Anayasa Mahkemesi, noterlerin hafta sonu ve resmi tatillerde çalışmasını öngören yasal düzenlemeyi “dinlenme hakkını” ihlal ettiği gerekçesiyle iptal etti. Türkiye genelinde özellikle ikinci el araç satışı yapan milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren bu tarihi karar, nöbetçi noterlik uygulamasının geleceğini tamamen değiştirecek. Yüksek Mahkeme’nin iptal hükmü, yasal boşluk oluşmaması adına tam 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Hafta Sonu Noter Mesaisi Dinlenme Hakkına Aykırı Bulundu
Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) yaptığı itiraz başvurusunu karara bağlayan Anayasa Mahkemesi (AYM), 7532 sayılı kanunla düzenlenen ve noterlerin tatil günlerinde çalışmasını yönetmeliğe bırakan maddeyi mercek altına aldı. Yüksek Mahkeme, hafta tatili ve ücretli izin gibi temel hakların ancak ve ancak kanunla sınırlandırılabileceğini belirterek mevcut sistemi Anayasa’ya aykırı buldu.
Noterliğin her ne kadar bağımsız bir serbest meslek olsa da aynı zamanda devlet adına yürütülen bir kamu görevi olduğunu vurgulayan yüksek yargıçlar, tatil mesailerinin çerçevesinin kanunla çizilmesi gerektiğine hükmetti.
“Anayasa’nın ‘Çalışma şartları ve dinlenme hakkı’ başlıklı 50’nci maddesinde ‘Dinlenmek, çalışanların hakkıdır’ denilmektedir. Hafta tatili ve izin haklarının sınırları kanunla çizilmelidir. Herhangi bir yasal çerçeve belirlenmeksizin bu yetkinin doğrudan Adalet Bakanlığı’na devredilmesi, dinlenme hakkına getirilen kısıtlamayı yasal güvenceden yoksun bırakmaktadır.”
Nöbetçi Noterlik Uygulaması Hemen Kapanıyor Mu
Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte en çok merak edilen konu, cumartesi ve pazar günleri açık olan nöbetçi noterlerin kapısına kilit vurulup vurulmayacağı oldu. Karara göre, vatandaşların hafta sonu işlemlerinde herhangi bir aksama yaşanmaması adına meclise yeni bir yasa hazırlaması için süre tanındı.
AYM’nin verdiği iptal kararı tam 9 ay sonra yasal olarak yürürlüğe girecek. Bu geçiş sürecinde mevcut nöbetçi noterlik uygulaması kesintisiz şekilde devam edecek. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), bu 9 aylık süre zarfında noterlerin tatil mesailerini yasal güvenceye kavuşturan, çalışma esaslarını ve haklarını net bir şekilde belirleyen yeni bir kanun çıkartırsa nöbetçi noterlik sistemi yeni kurallarla devam edecek. Aksi halde, süre bittiğinde hafta sonu nöbetleri yasal olarak sona erecek.
Sanık Avukatlarına Bildirim Düzenlemesi De İptal Edildi
Yüksek Mahkeme’nin bugünkü Resmi Gazete’de yer alan kararı sadece noterlerle sınırlı kalmadı. Ceza yargılamalarında hakkaniyeti doğrudan etkileyen bir başka kritik düzenleme daha iptal edildi.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 226’ncı maddesinde yer alan ve sanığa ulaşılamaması durumunda tebligatın doğrudan sadece avukatına (müdafiine) yapılmasını yeterli bulan düzenleme de anayasaya aykırı bulundu. AYM, ceza yargılamalarında savunma hakkının kısıtlanamayacağını ve sanığın bizzat haklarından haberdar edilmesi gerektiğini belirterek bu uygulamanın da önüne geçti.