Bursa’nın ve Türkiye’nin sanayi, ticaret ve nüfus açısından hızla büyüyen merkezlerinden biri olan İnegöl’de, 1. derece deprem riski ve mevcut yapı güvenliği konusu yeniden kentin en sıcak gündemi haline geldi.
İnegöl Müteahhitler Derneği, ilçedeki yapı stoğunun mevcut durumuna, afetlere hazırlık seviyesine ve kentsel dönüşümün önündeki bürokratik engellere ilişkin kapsamlı bir kamuoyu bildirisi yayımladı.
Dernek Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Alper Şeker tarafından kamuoyuyla paylaşılan bildiride; yapı güvenliğini yalnızca yıkıcı bir sarsıntının ardından konuşma alışkanlığının terk edilmesi gerektiği, yerel yönetimlerden meslek odalarına ve mülk sahiplerine kadar tüm paydaşların afet öncesinde eş güdümle hareket etmesinin zorunlu olduğu ifade edildi.
“İnegöl Müteahhitler Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Alper Şeker: ‘Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülkede yapı güvenliğini yalnızca deprem sonrasında konuşmak yerine, afet gerçekleşmeden önce tedbir almak zorundayız. İnegöl’de kaç binanın hangi ölçüde risk taşıdığını sağlıklı biçimde ortaya koyabilmek için yapı stoğunun yalnızca yaşına veya dışarıdan görünen fiziksel durumuna göre değerlendirilmesi yeterli değildir.'”
“Bina Yaşı Yetmez: Kapsamlı ve Bilimsel Yapı Envanteri Şart”
Açıklamada, riskli binaların tespitinde yüzeysel yaklaşımlardan uzak durulması gerektiği kaydedilerek bilimsel kriterlerin önemi sıralandı:
- Çok Boyutlu Mühendislik Analizi: Binaların inşa edildiği dönemin teknik mevzuatı, taşıyıcı sistem kurgusu, yapımda kullanılan beton ve donatı kalitesi, mevcut oturma ve hasar durumları ile proje-uygulama uyumunun bir bütün olarak ele alınması gerektiği aktarıldı.
- Aşamalı İnceleme Modeli: İlçedeki tüm yapı stoğunun güncel bir envanterinin çıkarılması; ilk aşamada hızlı tarama ve ön incelemeler yapılması, risk sinyali veren yapılarda ise ayrıntılı laboratuvar ve mühendislik testlerinin devreye sokulması önerildi.
- Şeffaf Veri Tabanı: Elde edilecek teknik verilerin kamuoyu ve uzmanlarla şeffafça paylaşılarak kentin afet direncinin net şekilde resmedilmesi gerektiği bildirildi.
“Tüm Binalar Aynı Anda Yenilenemez: Öncelik Sıralaması Yapılmalı”
Kentsel dönüşümün teknik, sosyal ve finansal kapasitelerle doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Mustafa Alper Şeker, müdahale sırasının doğru belirlenmesini istedi:
- Müdahale Haritası: Tüm binaların aynı anda yıkılıp yeniden inşa edilmesinin ekonomik ve lojistik açıdan mümkün olmadığı gerçeğinden hareketle, ilk olarak can güvenliğini doğrudan tehdit eden en riskli yapılar ve bölgeler öncelikli dönüşüm havuzuna alınmalıdır.
- Bütüncül Dönüşüm Vizyonu: Üniversiteler, belediye ve ilgili bakanlıkların koordinasyonunda hazırlanacak uzun vadeli yol haritasının yalnızca parsel bazlı bina yenilemesiyle sınırlı kalmaması; altyapı, geniş ulaşım aksları, toplanma alanları ve sosyal donatıları da içermesi gerektiği vurgulandı.
İnegöl Belediyesi’ne Ruhsat Çağrısı: “Süreçler Hızlandırılsın, Bürokrasi Azalsın”
İnegöl Müteahhitler Derneği’nin açıklamasında yer alan en dikkat çekici maddelerden birini ise yapı ruhsatı ve izin süreçlerinde yaşanan gecikmeler oluşturdu:
- Öngörülebilir Takvim Vurgusu: Riskli yapıların yıkılarak yerine güvenli konutların inşa edilebilmesi için ruhsat mekanizmalarının hızlı ve akıcı işlemesi gerektiği belirtildi.
- Gereksiz Zaman Kayıplarına Son: İnegöl Belediyesi’nin ruhsatlandırma süreçlerini gözden geçirerek işlem sürelerini kısaltması, bürokratik basamakları sadeleştirmesi ve başvuruları öngörülebilir bir takvime bağlaması talep edildi.
- Denetimden Taviz Değil, Verimlilik: Şeker, bu talebin asla teknik denetimlerden ve yasal standartlardan taviz verilmesi anlamına gelmediğini; hedefin güvenli yapılaşmanın önünü tıkayan zaman kayıplarını ortadan kaldırmak olduğunu kaydetti.
“Ortak Akılla Güvenli İnegöl’ü İnşa Etmeye Hazırız”
Kentsel dönüşümün başarısında mülk sahiplerinin sisteme duyduğu güvenin ve ekonomik modellerin belirleyici olacağını ifade eden İMD Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Alper Şeker, sözlerini şöyle tamamladı:
“Müteahhitlerimiz, mühendislerimiz, mimarlarımız, yerel yönetimlerimiz ve kamu kurumlarımız arasında kurulacak güçlü iş birliği, dönüşüm sürecinin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayacaktır.
İnegöl Müteahhitler Derneği olarak; yapı güvenliğinin artırılması, riskli yapı stoğunun doğru tespiti, ruhsat süreçlerinin iyileştirilmesi ve kentsel dönüşümün hızlandırılması konusunda üzerimize düşen her türlü sorumluluğu yerine getirmeye hazırız.
Unutulmamalıdır ki depremi önleyemeyiz; ancak depremin yapılara ve insan hayatına vereceği zararları azaltmak için bugünden harekete geçebiliriz. İnegöl’ün geleceği için tüm paydaşları ortak akla ve iş birliğine davet ediyoruz.”
