Nöbetçi Eczaneler
Megakent İstanbul, 14 Ekim 2026 tarihinde son 84 yılın en şiddetli yağışına teslim olmuş; ana arterler nehre dönmüş, yüzlerce araç sel sularına kapılarak sürüklenmiş ve özellikle dere yatakları ile düşük kotlu bölgelerde bulunan binlerce konut ve iş yerinin bodrum ve zemin katları sular altında kalmıştı.
Metrekareye düşen yüzlerce kilogram yağışın ardından itfaiye ve belediye ekiplerinin tahliye çalışmalarıyla su çekildi; geriye ise çamur, balçık ve günlerdir çıkmayan ağır bir rutubet kokusu kaldı.
Ancak inşaat mühendisleri, yapı denetim uzmanları ve jeoloji otoritelerine göre asıl görünmeyen felaket şimdi başlıyor. Su baskınına uğrayan konut ve iş yerlerinde taşıyıcı sistemlerin (temel, kolon ve kirişler) günlerce basınçlı suya maruz kalması, binaların taşıyıcı iskeletinde geri dönülemez yapısal tahribatları tetikliyor.
“Uzman raporlarına göre; sel sularının çekilmesinin ardından su yalıtımı bulunmayan binalarda sessiz bir yıkım süreci başladı. Uzmanlar, bodrum katları su alan binaların 6 ay içinde içten içe çürümeye başlayıp 6 yıl sonra taşıyıcı mukavemetini kaybedeceği uyarısında bulundu.”
Prof. Dr. İbrahim Yüksel: “Sel Değil, Binayı Nem Öldürür!”
Su baskınına uğrayan yapıların geleceğine ilişkin kamuoyunu sarsan teknik verileri paylaşan Prof. Dr. İbrahim Yüksel, afetin doğrudan can kaybından ziyade uzun vadeli yapısal çöküntüler üzerinden risk ürettiğine işaret etti:
- Hazırlıksızlık ve Nem: “Her zaman söyleriz; sel öldürmez, sele hazırlıklı değilsek öldürür. Yapı güvenliği açısından ise tablo çok daha nettir: Binayı depremden önce nem öldürür! Binanın temeline, taşıyıcı kolonlarına sızan kontrolsüz su, yapının kanseri gibidir.”
- Havadaki Hidrojeni Çeker: “Su yalıtımı olmayan bir bina, hiçbir sel taşkını olmasa bile dış ortamdaki havadan hidrojeni emer. Absorbe ettiği bu nem yıllar içinde kendiliğinden paslanma ve korozyon yaratır. Sel ve su baskını ise bu sürecin doğrudan tuzu biberi olur, yıkımı yıllar mertebesinden aylar seviyesine indirir.”
- -1, -2 ve -3. Katlar Mercekte Olmalı: “Özellikle kot altındaki -1, -2 ve -3’üncü bodrum katları sel suyuyla temas eden tüm vatandaşlarımızın; kolon, perde duvar ve kirişlerinde su yalıtımı olup olmadığını ivedilikle inşaat mühendislerine ve lisanslı yapı denetim firmalarına kontrol ettirmeleri zorunludur.”
Kronolojik Yıkım Tablosu: 15 Günde Kabarma, 6 Ayda Çürüme, 6 Yılda Çökme!
Selin temas ettiği betonarme yapılarda nemin zamanla yarattığı tahribat adım adım şöyle ilerliyor:
1. İlk 15-20 Gün (Kozmetik ve Yüzey Bozulmaları)
Su çekilip ortam kurumaya başladığı ilk 2-3 haftalık evrede; duvar boyalarında kabarmalar, sıvalarda çatlama, çiçeklenme (tuz kusması), kararma ve ağır küf kokusu belirginleşir.
2. İlk 6 Ay (Sıva Patlaması ve Pas Başlangıcı)
Beton, sel suyunun getirdiği nemi moleküler düzeyde içine çeker ve genleşir. Ortam sıcaklığı değiştikçe buharlaşan suyun gerisinde kalan beton büzülür. Bu genleşme-büzülme döngüsü sonucu sıvalar patlar ve beton blokları dökülmeye başlar. Açığa çıkan taşıyıcı inşaat demiri (donatı), oksijen ve nemle birleşerek hızla paslanma (korozyon) reaksiyonuna girer.
3. 6 Yıl Sonra (Taşıyıcı Mukavemetin Kaybı ve Çökme Riski)
Su yalıtımı bulunmayan, sel baskını sonrası profesyonel kurutma ve yalıtım enjeksiyonu yapılmayan kolon ve kirişlerdeki demirler 6 yıl içerisinde korozyon nedeniyle kesit alanının üçte birini kaybeder. Beton ufalanır ve bina, beklenen olası Marmara Depremi bir yana, kendi öz ağırlığını dahi taşıyamayacak derecede yorulur.
Sıvanın Patlaması Neden Olur? “Donatı Açığa Çıkınca Geri Dönüş Zorlaşır”
Prof. Dr. İbrahim Yüksel, betonun içindeki kimyasal ve fiziksel reaksiyonun detaylarını şu sözlerle açıkladı:
“Sıvanın patlaması ve beton kabuğunun çatırdayarak dökülmesi tamamen nem kaynaklı bir reaksiyondur. Beton zamanla nemi alır ve şişer. Ardından o nem buharlaşınca büzülür. Büzülünce de yüzeydeki koruyucu sıva dökülür.
Sıva döküldüğü anda taşıyıcı çelik donatı (demir) hava ve nemle doğrudan temas eder. Demir paslanır, korozyona uğrayarak pul pul dökülür ve incelir. Kolon veya kirişlerde bu dökülmeler başladığı an binanın ölüm fermanı imzalanmış demektir. Risk işte tam bu noktada başlar.”
Evi Su Basanlar Ne Yapmalı? Uzmanlardan 5 Maddelik Acil Eylem Planı
Selin vurduğu bodrum ve zemin kat malikleri ile apartman yönetimleri için önerilen acil güvenlik adımları:
- Gözle Kontrol Edin: Bodrum katlardaki kolon ve kirişlerde çatlak, dökülme, demir görünmesi veya pas lekesi olup olmadığını kontrol edin.
- Kozmetik Boyayla Kapatmayın: Dökülen sıvaların veya ıslak duvarların üzerini alelacele sıva ve boyayla kapatmak nemi içeride hapsederek çürümeyi hızlandırır. Duvarların tamamen kuruması beklenmeli, sanayi tipi nem kurutma cihazları kullanılmalıdır.
- Karot ve Donatı Taraması: Şüphe duyulan binalarda yetkili laboratuvarlar aracılığıyla donatı korozyon taraması (röntgen/ultrasonik ölçüm) yaptırılmalıdır.
- Kökten Su Yalıtımı Yaptırın: Binanın dışından ya da içinden negatif/pozitif kristalize su yalıtım harçları ve enjeksiyon sistemleriyle taşıyıcı elemanlar nem bariyeriyle zırhlanmalıdır.
- Drenaj Hatlarını Yenileyin: Yağmur suyu drenaj pompaları, çekvalf sistemleri ve bina çevresi drenaj kanalları olası yeni sağanaklara karşı yenilenmelidir.