Nöbetçi Eczaneler
Dünya elektrikli araç pazarında agresif büyümesiyle dikkat çeken Çin merkezli otomotiv üreticisi BYD, üretim ve pazar hedeflerini korumak adına yatırım modelinde stratejik bir değişikliğe gitti. Şirket, artan rekabet baskısı ve değişen dış ticaret vergileri karşısında maliyet avantajını koruyabilmek amacıyla doğrudan kendi fabrikasını kurma girişimini noktaladı.
Gelişmekte olan Güneydoğu Asya pazarında yerel üretim hedeflerine ulaşmak isteyen dev marka, sıfırdan fabrika inşa etmek yerine demonte (CKD – Completely Knocked Down) kitler halinde sevk edilecek elektrikli araçların yerel bir montaj tesisi üzerinden hattan indirilmesi formülünü devreye soktu.
“Çinli otomotiv devi BYD; artan rekabet ortamı, değişen regülasyonlar ve çeşitli gümrük vergilerinden kaçınarak rekabet gücünü korumak amacıyla sıfırdan fabrika kurma planlarını rafa kaldırdı; demonte elektrikli araçları tamamlamak üzere yerel montaj ortağı görevlendirdi.”
Ortaklık Resmen Duyuruldu: Inokom Corp. İle Anlaşıldı
BYD tarafından yapılan resmî bilgilendirmede, üretim operasyonunun emanet edileceği yerel sanayi ortağının ayrıntıları paylaşıldı:
- Sime Darby İştiraki: BYD Malezya, Kedah eyaletine bağlı Kulim kentinde faaliyet gösteren ve bölgenin en büyük sanayi gruplarından Sime Darby’nin bünyesinde yer alan Inokom Corp. şirketini resmî yerel montaj ortağı olarak atadığını açıkladı.
- Küresel Markalara Hizmet Veriyor: Inokom Corp., halihazırda Asya pazarında BMW, Hyundai, MINI ve Porsche gibi çok sayıda küresel dev markanın yerel montaj süreçlerini başarıyla yürüten gelişmiş bir üretim altyapısına sahip bulunuyor.
- Pazara Hızlı Entegrasyon: BYD, yeni bir fabrikanın yıllar sürecek inşaat ve ruhsatlandırma takvimini beklemek yerine, Inokom’un mevcut hatlarını kullanarak demonte parçalardan tamamlanmış araç üretimine çok daha kısa sürede başlayacak.
Jacob Ma: “Yerel Montaj Uzun Vadeli Bağlılığımızın Parçasıdır”
Atılan imzaların ardından değerlendirmelerde bulunan BYD Ülke Genel Müdürü Jacob Ma, fabrikanın iptal edilmesinin pazardan çekilmek anlamına gelmediğini vurguladı:
“Yerel montaj, BYD’nin bölgeye ve Malezya pazarına olan uzun vadeli bağlılığının son derece önemli bir parçasıdır. Inokom’da araç montajı yapmak üzere Sime ile kurduğumuz ortaklık; yerel montaj planlarımızı hızlandırırken, mevcut otomotiv üretim yeteneklerimizi pratik biçimde geliştirmemizi sağlıyor.”
“BYD’nin yeni nesil enerji araçları (NEV) ve batarya teknolojilerindeki uzmanlığını yerel pazara daha da yaklaştırmayı ve yerel otomotiv endüstrisinin gelişimine katkıda bulunmayı hedefliyoruz. Bu ortaklık, BYD’nin BYD Sime Motors ile birlikte sürdürdüğü büyüme stratejisinde yepyeni bir eşiği temsil ediyor.”
Neden Vazgeçildi? Yüzde 80 İhracat Şartı ve 49 Bin Dolarlık Vergi Bariyeri
BYD’nin Perak eyaletindeki Tanjung Malim bölgesinde kendi fabrikasını kurma projesi ilk olarak Ağustos 2025’te resmen kamuoyuna duyurulmuştu. Ancak süreç içerisinde masaya gelen ağır bürokratik şartlar projeyi kilitledi:
- Bakanlık İle İhracat Anlaşmazlığı: Finans bülteni The Edge tarafından aktarılan bilgilere göre; Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’nın fabrika onayında ısrar ettiği “üretilen araçların yüzde 80’e varan kısmının ihraç edilmesi şartı” BYD yönetimi tarafından kabul görmedi. İç pazarda yüksek satış hacmi yakalamak isteyen şirket, ihracat kotasının kârlılığı baltalayacağı gerekçesiyle fabrikayı hayata geçirmekten vazgeçti.
- Vergi Muafiyetinin Sona Ermesi: İthal edilen tamamen monte edilmiş (CBU) elektrikli araçlar için tanınan özel gümrük vergisi muafiyeti takvimi 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla sona erdi.
- Asgari Fiyat ve Güç Kriteri Geldi: Muafiyetin bitişinin ardından 1 Temmuz tarihinden geçerli olmak üzere; ithal elektrikli araçların tescil edilebilmesi için beyan edilen navlun ve sigorta dahil (CIF) değerinin en az 200 bin ringgit (yaklaşık 49 bin dolar) olması ve motor gücünün minimum 245 beygir (180 kW) düzeyinde bulunması şart koşuldu.
- Demonte Formülü Kurtarıcı Oldu: 200 bin ringgitin altında satılan uygun fiyatlı modellerini ithalat kısıtlamalarına ve ağır vergilere kaptırmak istemeyen BYD, demonte parçaları ülkeye sokup Inokom tesislerinde montajlayarak yerli araç statüsünü korumayı başardı.
Küresel Yatırımlarda “Mevcut Fabrika ve Montajcı” Trendi
BYD’nin fabrika kurmaktan vazgeçerek montajcıya yönelmesi, şirketin küresel ölçekteki yeni taktik hamlesiyle de örtüşüyor.
Sıfırdan tesis (greenfield) kurmanın getirdiği inşaat maliyetleri, yerel teşvik pürüzleri ve regülasyon gecikmeleri nedeniyle Çinli üretici; Avrupa ve gelişmekte olan pazarlarda sıfırdan fabrika kurmak yerine mevcut atıl fabrikaları satın alma veya köklü yerel montaj ortaklarıyla sözleşmeli üretim yapma modeline ağırlık veriyor.