Nöbetçi Eczaneler
İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketici kararlarını doğrudan etkileyen kullanıcı yorumları ve puanlama sistemlerindeki manipülasyonlar, Ticaret Bakanlığı’nın radarına girdi. Tüketicilerden gelen yoğun şikâyetler ve re’sen yürütülen piyasa gözetimi sonucunda Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu geniş kapsamlı bir inceleme başlattı.
Yapılan teknik ve hukuki incelemelerde; arama motorlarında 5 yıldız ve olumlu yorum satışı yapan, e-ticaret platformları için sahte takipçi, beğeni, sepete ekleme ve favori botları kurgulayan organizasyonlar deşifre edildi. Tüketiciyi yanıltıcı ve haksız ticari uygulama niteliğinde görülen bu hizmetleri sunan çok sayıda internet adresine doğrudan erişim engeli getirildi.
Ayrıca işletmelerin aldıkları olumsuz değerlendirmeleri gizleyen, silen ya da tüketiciye gösterilmesini engelleyen aracılık hizmetleri de engelleme kapsamına dahil edildi.
“Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, tüketicilerin satın alma tercihlerini yapay yöntemlerle manipüle eden, sahte puan ve yorum satışı yapan internet siteleri ile bu aldatıcı mekanizmaları kullanan platform adreslerine erişim engeli getirdi.”
1 Ağustos 2026 Mevzuatı Hatırlatıldı: Yalnızca Satın Alanlar Yorum Yapabilecek
Bakanlık, e-ticaret ekosisteminde şeffaflığı tesis etmek amacıyla 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ndeki zorunlu kuralları bir kez daha hatırlatarak platformlara yönelik denetimlerin aralıksız sürdürüleceğini duyurdu.
Yürürlükteki yasal çerçeveye göre online pazar yerlerinde şu 4 temel ilke bağlayıcı kılındı:
1. Satın Alma Doğrulaması Şartı
Ürün veya hizmet değerlendirmeleri, yalnızca o ürünü ya da hizmeti doğrudan satın aldığı teyit edilen gerçek tüketiciler tarafından yapılabilecek. Satın alma geçmişi bulunmayan hesapların puan vermesi veya yorum yazması teknik olarak engellenecek.
2. Olumsuz Yorumlar Silinemeyecek ve Ayıklanamayacak
Satıcılar veya platform yönetimleri, tüketici değerlendirmelerini yalnızca “negatif/olumsuz” olduğu gerekçesiyle silemeyecek, arka plana atamayacak veya yayımlanmasını geciktiremeyecek. Hakaret, küfür ve kişilik haklarını ihlal eden unsurlar haricindeki tüm eleştirel deneyimler şeffaf şekilde listelenecek.
3. En Az 1 Yıl Yayında Kalma Zorunluluğu
Mevzuata göre, bir ürün veya hizmete ilişkin onaylanmış olumlu ve olumsuz tüm yorumlar ayrım gözetilmeksizin yayımlanacak ve söz konusu değerlendirmeler platform üzerinde en az bir yıl boyunca tüketicilerin erişimine açık tutulacak.
4. Sıralamada Manipülasyona İzin Yok
Tüketici yorumlarının algoritma oyunlarıyla kullanıcıları yalnızca satın almaya teşvik edecek şekilde dizilmesine izin verilmeyecek. Değerlendirmelerin tarih sırası, puan notu veya satıcı gibi objektif ve tarafsız kriterlere göre sıralanması zorunlu olacak.
Olumsuz Yorum Gizleme Hizmetleri de Takipte
Reklam Kurulu’nun incelemelerinde en çok dikkat çeken başlıklardan birini, işletmeler hakkındaki kötü puan ve olumsuz şikâyetleri ücret karşılığı “temizlediğini” vadeden şirketler oluşturdu.
Tüketicilerin gerçek kullanıcı tecrübelerine ulaşmasını engelleyen bu aracı yapıların haksız ticari uygulama teşkil ettiği ve piyasadaki rekabet dengesini bozduğu vurgulandı. Sahte hesaplar üzerinden toplu sipariş verip ardından yapay olumlu yorumlar yazan ajans ve şahıslara karşı adli ve idari mekanizmaların işletildiği aktarıldı.
Uymayan Satıcılara Ağır İdari Para Cezası
Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan bilgilendirmede, Reklam Kurulu’nun hem şikâyet üzerine hem de yapay zekâ destekli web tarama sistemleriyle e-ticaret sitelerindeki tüketici değerlendirmelerini düzenli olarak denetlediği kaydedildi.
Belirlenen kuralları çiğneyerek sahte yorum üreten, satın almayan kullanıcılara puanlama yaptıran ya da olumsuz yorumları filtreleyen satıcı ve aracı hizmet sağlayıcılarına 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri kapsamında yüz binlerce lirayı bulan idari para cezaları ve faaliyet kısıtlama yaptırımları uygulanacağı ifade edildi.