Gayrimenkul sektöründe şeffaflığın tesis edilmesi, tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi ve fiyat köpüğünün engellenmesi amacıyla devreye alınan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), kapsamı genişletilerek güncelleniyor.
Kiralık taşınmaz ilanları için 1 Ocak 2025 tarihinde hayata geçirilen, ardından 15 Şubat 2026 itibarıyla satılık konut ve iş yerlerini de kapsayacak şekilde ülke genelinde zorunlu kılınan doğrulama altyapısına şimdi de piyasa disiplinini kökten değiştirecek yeni şartlar ekleniyor.
Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen teknik çalışmayla birlikte, ilan sitelerinde aynı taşınmazın farklı fiyat ve bilgilerle birden fazla emlak işletmesi tarafından pazarlanmasının önüne geçilecek.
“Yeni düzenleme ile internet üzerinden taşınmaz satışında birden fazla emlak ofisine ilan yetkisi verilmesi uygulamasına son veriliyor. Bir taşınmazın satış sürecini ve ilan yönetimini yalnızca yetkilendirilen tek bir emlak işletmesi üstlenebilecek.”
Yetki Sözleşmesi e-Devlet’e Yüklenecek: İptal Anında İlan Düşecek
Sektör temsilcilerinden edinilen bilgilere göre, yeni dönemde gayrimenkul sahibi ile emlak işletmesi arasındaki hukuki bağ doğrudan dijital platforma entegre edilecek:
- Sözleşme Yükleme Zorunluluğu: Mülk sahibi ile yetkili emlak ofisi arasında akdedilen yazılı “yetkilendirme sözleşmesi”, ilan yayınlama izniyle eş zamanlı olarak e-Devlet Kapısı üzerindeki EİDS sistemine yüklenecek.
- Otomatik Yayından Kaldırma: Gayrimenkul sahibi veya emlak işletmesi tarafından yetkilendirme sözleşmesinin feshedilmesi ya da iptal edilmesi durumunda, sisteme bağlı çalışan tüm ilan sitelerindeki ilanlar otomatik olarak yayından düşürülecek.
- Fiyat Manipülasyonuna Kalkan: Aynı mülkün farklı aracılar tarafından birbirinden habersiz şekilde farklı bedellerle listelenmesi engellenecek, piyasadaki yapay fiyat tırmanışının önüne geçilecek.
Süreci Yalnızca Tek Emlakçı Yürütecek
Mevcut uygulamada mülk sahipleri, kendilerine ait bir taşınmaz için diledikleri sayıda emlak işletmesine e-Devlet üzerinden ilan yetkisi tanımlayabiliyordu. Bu durum özellikle popüler ilan portallarında aynı daireye ait mükerrer ilanların türemesine ve piyasa değerlerinin suni olarak şişmesine zemin hazırlıyordu.
Bakanlığın masadaki yeni taslağına göre, taşınmaz sahiplerinin bu hakkı sınırlandırılacak. Sistem üzerinden bir mülk için yalnızca bir emlak işletmesine yetki verilebilecek; yetki süresi sona ermeden ya da mevcut yetki resmi olarak iptal edilmeden ikinci bir emlak danışmanı mülk adına ilan girişi yapamayacak.
“Güvenli Ödeme Sistemi” İçin Erteleme Sinyali
Gayrimenkul alım satım süreçlerinde nakit taşıma riskini, sahte para tehdidini ve dolandırıcılık vakalarını ortadan kaldırmak amacıyla kurgulanan “Taşınmazlarda Güvenli Ödeme Sistemi” için de takvim netleşmeye başladı.
Daha önce tapu devir süreçlerindeki para transferinin güvenli bankacılık altyapısıyla gerçekleştirilmesini zorunlu kılan uygulamanın 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmüştü. Ancak sektör paydaşlarının teknik entegrasyon ve saha uyumu talepleri doğrultusunda, Güvenli Ödeme Sistemi’nin yürürlük tarihinin ileri bir tarihe ertelenmesinin beklendiği kaydedildi.
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) Nasıl Çalışıyor?
Mevcut mevzuatta işleyen EİDS doğrulama mekanizması adım adım şu aşamalardan oluşuyor:
- e-Devlet Girişi: İlan vermek isteyen taşınmaz sahibi, e-Devlet Kapısı üzerinden “EİDS Yetki İşlemleri” modülüne giriş yapıyor.
- Taşınmaz Seçimi: Ekranda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) kayıtlarında hak sahibinin üzerine kayıtlı tüm mülkler listeleniyor ve ilan verilecek taşınmaz seçiliyor.
- Yetki Belge Numarası Girişi: Açılan sayfada yetkilendirilmek istenen emlak danışmanının Ticaret Bakanlığı onaylı “Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi Numarası” sisteme giriliyor.
- Azami 3 Aylık Süre: Taşınmaz sahibi emlak danışmanına vereceği yetki süresini belirliyor; mevzuat gereğince bu süre en fazla 3 ay olabiliyor.
- Taşınmaz Kimlik Numarası: Sistem tarafından o taşınmaza özel bir “Taşınmaz Kimlik Numarası” üretilerek emlak danışmanına iletiliyor. Emlak danışmanı bu numara ile portallarda ilan açabiliyor.
- Bireysel İlan Denetimi: Vatandaşların emlakçı olmadan kendi mülkleri için ilan verme hakkı korunuyor. Ancak bu durumda ilan portalları, mülkün gerçekten ilan sahibine ya da birinci derece kan bağı bulunan yakınlarına ait olup olmadığını EİDS altyapısı üzerinden anlık sorguluyor.
