Nöbetçi Eczaneler
Tarım ve Orman Bakanlığı; gıda güvenilirliğinin temini, tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi ve sektördeki haksız rekabetin engellenmesi amacıyla “Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği”nde köklü değişiklikler gerçekleştirdi. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme, market reyonlarında yer alan içme sütlerinin sınıflandırılmasından etiketleme kurallarına, çeşni oranlarından şeker içeriklerine kadar pek çok kriteri baştan aşağı yeniledi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada içme sütü pazarında şeffaf bir dönemin başladığını ve tüketicinin ne tükettiğini açıkça bileceğini vurguladı.
“Gıda güvenilirliğinin temini, tüketicilerimizin yanıltılmasının engellenmesi ve gıda işletmeleri arasında haksız rekabetin önlenmesi amacıyla çalışmalarımız aralıksız devam ediyor. Yeni düzenlemelerimizin tüketicilerimiz ve sektörümüz için hayırlı olmasını temenni ediyorum.”
‘Süt Bazlı İçecek’ Çıkarıldı, Ara Yağ Oranları Yasaklandı
Tebliğde yapılan ilk önemli hamlelerden biri, piyasada fiilen karşılığı bulunmayan terimlerin ayıklanması oldu. Düzenlemeyle ‘süt bazlı içecek’ tanımı tebliğ kapsamından tamamen çıkarıldı.
Etiketlerdeki kafa karıştırıcı yağ oranlarına da son verildiğini belirten Bakan Yumaklı, yağ sınıflandırmasındaki yeni kuralları şu sözlerle aktardı:
“Daha önce tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız sınıflarına uymayan ve etikete yağ miktarı ‘% … yağlı’ şeklinde yazılarak piyasaya sürülen ara yağ sınıflandırmalarını ortadan kaldırdık. Yeni Tebliğ ile yalnızca ‘tam yağlı’, ‘yağlı’, ‘yarım yağlı’ ve ‘yağsız’ şeklinde 4 temel sınıf belirlendi. Bu sınıflandırma haricinde içme sütlerinde yağ sınıflandırması yapılması kesinlikle yasaklandı. Böylece tüketicinin yanıltılmasına sebep olabilecek çok farklı yağ oranlarıyla piyasaya içme sütü arz edilemeyecek.”
Çeşnili Sütlere Alt Sınır, Glukoz ve Fruktoz Şurubuna Yasak
Yeni tebliğle aromalı ve çeşnili sütler için de katı standartlar getirildi:
- Asgari Çeşni Kriteri: Çeşnili içme sütlerinde yer alacak toplam çeşni oranına, kütlece en az yüzde 1 olacak şekilde ilk kez resmi bir alt sınır getirildi.
- Şeker Miktarına Çift Sınır: İçme sütlerine ilave edilebilecek şeker oranı kütlece en fazla yüzde 5, son ürünün toplam şeker oranı ise en fazla yüzde 9,5 ile sınırlandırıldı.
- Şurup Türevlerine Geçit Yok: İlave edilecek şekerler; Şeker Tebliği’nde tanımlı yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şekerle sınırlandırıldı. Sakkaroz harici glukoz şurubu, fruktoz şurubu ve benzeri türevlerin süte eklenmesi tamamen engellendi.
- Sadece Doğal Aroma: İçme sütlerinde aroma verici olarak sadece “doğal aroma vericilerin” kullanılması zorunlu kılındı.
‘Doğal’ İbaresi İçin Katı Kural: Laktozsuz Sütlerde Kullanılamayacak
Ambalajlarda sıkça karşılaşılan “doğal” ifadesinin kullanımına ilişkin de sıkı kısıtlamalar devreye alındı. Yeni mevzuata göre;
- Yalnızca İki Kategoride Geçerli: “Doğal” ifadesi sadece tam yağlı ve yağlı içme sütlerinin etiketinde yer alabilecek.
- Sıfır Katkı Şartı: Doğal ifadesinin kullanılacağı ürünler; katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici ve benzeri hiçbir ilave bileşen içermeyecek.
- Laktozsuz Süte Yasak: İşlemden geçirilmiş olan laktozsuz ya da laktozu azaltılmış içme sütlerinde hiçbir koşulda “doğal” ifadesi kullanılamayacak.
Sektöre 31 Mart 2027’ye Kadar Uyum Süresi
Tebliğin yayım tarihinden önce faaliyette bulunan gıda işletmeleri ve üreticiler için geçiş takvimi belirlendi. Firmaların üretim reçetelerini, ambalajlarını ve etiket tasarımlarını yeni düzenlemeye uygun hale getirmeleri için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanındı.