Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi oturumunda muhalefet ile iktidar sıraları arasında yaşanan İsmet İnönü gerilimi yerel siyasette yankı bulmaya devam ediyor. Tartışmalara sosyal medya üzerinden dahil olan CHP geçmiş dönem İnegöl ilçe yöneticisi Ufuk Savur, İnönü’nün askeri ve diplomatik dehasına vurgu yaparak çarpıcı bir benzetmeye imza attı.
İnönü’nün dönemindeki dünya liderleriyle olan diplomatik mücadelesini futboldaki “Şampiyonlar Ligi”ne benzeten Savur, bugünün siyasi iklimini ise alt liglerle kıyasladı:
“İsmet İnönü; siyasi çıraklığını Lord Curzon’la, kalfalığını Stalin ve Mussolini’yle, ustalığını ise Churchill ve Roosevelt ile yaptı. O dönem dünya siyasetinin içerisi adeta Şampiyonlar Ligi gibiydi. Şimdiki gibi futbol 1. Lig’e benzemez. İsmet Paşa, sorunsuz bir ülkede gençlik yıllarını sokaklarda gezerek yaşayan sıradan birisi değildi; o ömrünü cephelerde geçirmiş bir askerdi.”
Mudanya ve Lozan Hatırlatması
Açıklamasında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş tapusu niteliğindeki diplomatik zaferlere değinen Ufuk Savur, İnönü’nün ilk büyük siyasi sınavlarından başarıyla çıktığını hatırlattı. Kapitülasyonların kaldırılması ve İstanbul’un savaşsız teslim alınması süreçlerinin hafızalardan silinemeyeceğini belirtti.
Savur, o dönemin zorlu şartlarının bugünün konforlu siyaset odalarından anlaşılamayacağını şu sözlerle savundu:
“Onun ilk politik ve diplomatik icraatı Mudanya’dır ve bu sayede tek kurşun atmadan İstanbul’u geri aldık. İkinci büyük hamlesi ise Lozan’dır ve yüzyıllık kapitülasyonları orada kaldırıp attık. Bu başarılar öyle kolayca küçümsenecek ufak işler değildir. Görev yaptığı süre ve şartlar hiç bugünkü gibi değildi. Okuma yazma oranının yok denecek kadar az, geri kalmışlığın en üst seviyede olduğu bir dönemde; Churchill, Roosevelt, Hitler, Stalin ve Mussolini gibi devlerle dans etmek herkesin harcı değildi.”
Hataları Vardır Ama Oynadığı Lig Başkaydı
Tarihi olayların kendi dönemi içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizen eski CHP yöneticisi, iç isyanlar karşısında gösterilen tavizsiz duruşa da dikkat çekti. İnönü’nün devlet adamlığı ciddiyetine vurgu yapan Savur, siyasi polemik üretenlerin bu vizyondan uzak olduğunu ifade etti.
Açıklamasını İnönü’nün dünya siyasetindeki özgül ağırlığına dikkat çekerek bitiren Savur, eleştirilerini şu sert ifadelerle noktaladı:
“O zor şartlarda olmasına rağmen Şeyh Said ve Seyit Rıza isyanlarını hiçbir taviz vermeden kararlılıkla halletti. Şimdikiler gibi muhataplarını karşısına alıp müzakere masası kurmadı, kurucu önderlikten ödün vermedi; sorunu doğrudan çözdü ve bitirdi. Elbette İsmet Paşa’nın da insan olarak hataları çoktur. Ancak oynadığı lig tamamen başkaydı. Ekranlara çıkıp ‘Eyyy’ diye bağırmadan, sessizce ve devlet aklıyla işi bitirirdi.”
