Nöbetçi Eczaneler
Türkiye otomobil piyasasında 2021 ile 2024 yılları arasında yaşanan olağanüstü sürecin faturası kesilmeye başlandı. O dönemde sıfır kilometre araç satın almak isteyen ancak bayilerde “araç yok” yanıtıyla karşılaşan tüketiciler, adeta bir karaborsa kıskacına alınmıştı. Araç bulabilmek için sıraya giren, sırasını öne çekmek için elden nakit komisyon ödeyen ya da piyasa değerinin çok üzerinde “ek aksesuar” paketlerini almaya zorlanan vatandaşların beyanları, vergi müfettişlerinin radarına girdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, o yıllarda yapılan satışların arka planını aydınlatmak için düğmeye bastı.
Pandemi Ve Çip Krizinin Yarattığı Fırsatçılık Mercek Altında
Koronavirüs salgınının ardından küresel ölçekte baş gösteren çip krizi ve tedarik zincirindeki kırılmalar, Türkiye’de sıfır otomobil arzını durma noktasına getirmişti. Talebin yüksek, arzın ise yetersiz olduğu bu dönemi fırsata çeviren bazı bayiler ve kayıt dışı aracılar, liste fiyatının üzerinde bedeller talep ediyordu.
Mevzuata aykırı şekilde elden alınan “açıktan paralar” ve fahiş fiyatlı zorunlu aksesuarlar nedeniyle haksız kazanç sağlandığı iddiaları üzerine harekete geçen Vergi Denetim Kurulu, dönemin tüm ticari hareketlerini tek tek inceliyor.
Vergi Denetim Kurulu’ndan Alıcılara Resmi Mektup
Bakanlık, 2021-2024 yılları arasında sıfır araç satın alan milyonlarca vatandaşa resmi tebligatlar göndermeye başladı. Gönderilen mektuplarda, alıcıların araç satın alma süreçlerine dair detaylı izahatta bulunması talep ediliyor. Vergi müfettişleri, özellikle fatura tutarı ile gerçekte ödenen meblağ arasında bir fark olup olmadığını ve bayilerin tüketiciyi gayriresmi ödemelere zorlayıp zorlamadığını tespit etmeyi hedefliyor.
Mektup Alan Vatandaşlardan Hangi Belgeler İsteniyor
Müfettişlerin gönderdiği resmi yazılarda, alıcıların satın alma gününe dair tüm finansal hareketlerini döküm halinde sunması isteniyor. Bu kapsamda talep edilen temel belgeler şunlar:
- Aracın gerçekte hangi bedelle satın alındığının açık beyanı,
- Ödemenin hangi kanallarla yapıldığına dair (Banka, PTT, EFT/Havale, Kredi Kartı veya nakit) net bilgiler,
- Ödeme işlemlerini kanıtlayan banka dekontları, hesap makbuzları ve kredi kartı slipleri,
- Eğer ödemenin bir kısmı veya tamamı elden “nakit” olarak yapıldıysa, bu tutarın tam miktarı ve kimlere teslim edildiği.
“Bu inceleme sadece bayileri değil, piyasada suni fiyat artışına neden olan kayıt dışı tüm aracıları da kapsıyor. Vatandaşların sunacağı dekontlar ve dürüst beyanlar, devletin vergi kaybını önlemede ve haksız kazanç sağlayan yapıların deşifre edilmesinde kilit rol oynayacak.”
4 Milyon Araçlık Satış Hacmi Geriye Dönük İnceleniyor
Söz konusu 2021-2024 yıllarını kapsayan dönemde Türkiye genelinde yaklaşık 4 milyon adet sıfır araç satışı gerçekleşmişti. Bu denli büyük bir hacmin geriye dönük taranması, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı sektörel vergi denetimlerinden biri olarak kayıtlara geçiyor. Elde edilen veriler doğrultusunda, usulsüz fatura kesen, vergi kaçıran ve vatandaşı mağdur ederek elden para tahsil eden otomotiv bayilerine çok ağır vergi cezalarının kesilmesi bekleniyor.