Umut hakkı, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan bir hükümlünün hiçbir koşulda özgürlüğüne kavuşamayacağına dair mutlak bir kaderle karşı karşıya bırakılmamasını sağlayan temel bir insan hakkıdır. Bu hak, hükümlünün belirli bir süre sonra cezasının gözden geçirilmesi ve yeniden topluma kazandırılıp kazandırılamayacağının değerlendirilmesini güvence altına alır.
Hukuki Dayanak
Türkiye’de umut hakkı, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun kapsamında düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) de bu hakkı, insan onurunun korunması ve cezanın yalnızca intikam amacı taşımaması gerektiği yönünde yorumlamaktadır.
Umut Hakkının Amacı
- Hükümlünün ıslah durumu ve toplum için oluşturduğu tehlike dikkate alınır.
- Gelecekte özgürlüğe kavuşma ihtimali tamamen ortadan kaldırılmaz.
- Tahliye için doğrudan bir garanti vermez, yalnızca hukuki bir mekanizma ile değerlendirme yapılmasını sağlar.
