Yenişehir’in kırsal Marmaracık Mahallesi’nde hayvancılık yapan Aytaç Afşar, küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ile geçimini sağladığını hatırlattı

Hayvanlarının birer birer şap nedeniyle gittiğini ahırındaki hayvan sayısının azaldığını vurgulayan Afşar, “Ahırımda 10 hayvanım vardı 4 kalmıştı. Biri daha gitti kesime. 180 bin liralık hayvanımı kesime gönderdim. Şap sönüyor ama bıraktığı enkazın etkileri halen sürüyor. Kurtarır mıyız diye bekledik ama ayağa kalmayacak hale gelince mecburen kesime gönderdik.” dedi.

Afşar, hayvan kesildikten sonra hastalık nedeniyle hasarlı olan kısımlarının atıldığını kendisine sadece 30 bin lira ödendiğini belirterek, 150 bin lira daha zarar ettiğini söyledi.

Halen topallayan, süt vermeyen büyükbaş ve küçükbaş hayvanlarının olduğunu vurgulayan Afşar, “Umarız elimizde kalanları kurtarırız. Artık her kayıp daha ağır geliyor, daha fazla yaralıyor. Bu hastalık ülkede hayvancılığa büyük darbe vurdu” diye konuştu.

Şentürk, yaptığı açıklamada, Afrika kökenli Sat-1 virüsünün neden olduğu şap hastalığının Türkiye’de ciddi ekonomik kayba yol açtığını belirtti.

Hastalıkla mücadelenin en etkili yolunun aşılama olduğunu vurgulayan Şentürk, bunun dışında alınacak bazı önlemlerle hastalıkla daha etkin mücadele edilebileceğini anlattı.

Birçok üreticinin kulaktan dolma bilgilerle mücadele ettiğini duyduklarını dile getiren Şentürk, şöyle konuştu:

“Bazı hurafe bilgiler var. Domates yedirilmesi ya da idrar içirilmesi gibi uygun olmayan mücadele yöntemleri uygulanıyor. Bunlardan uzak kalmalarını tavsiye ederim. Küflü domates yedirilmesini önerenler bile oluyor duyuyoruz. Domates asidik bir yapıya sahiptir. Bu virüsün en önemli özelliklerinden bir tanesi, asidik ortamlarda ve çok yüksek alkollü ortamlarda canlılığını çok fazla sürdüremez. Ama domates yedirmekle mücadele olmaz.”

İdrar içirilmesinin de farklı hastalıkların hayvandan hayvana geçmesine yol açabileceğine dikkati çeken Şentürk, “Çok basit uygulamaları var örneğin karbonat uygulamaları yapabilirler. Sirkeli suyla hayvanların ağızlarını dezenfekte edebilirler. Aslında en iyisi veteriner arkadaşların gösterdiği yolda ilerlemek” dedi.

Sirkeli su nasıl kullanılmalı

Şentürk, yemek sodası sulandırılıp ağız bölgesine uygulanmasını önererek, şöyle devam etti:

“Hatalı olanlardan birisi de çok yoğun konsantrasyonda sirke uygulamaları yapılıyor. Bunlar da hayvanlarda ağız bölgesinde bazen yemek borusunda sirkenin sebep olduğu olumsuzluklara bağlı farklı lezyonların oluşmasına ve hayvanın acı çekmesine yol açabiliyor. Sirkeyle ağzı yıkayabiliyor. Evet sirke kullanabilir ama bunun sulandırılması gerekiyor. Basit bir şekilde ifade etmek gerekirse en azından bire 9 oranında sirkeyi sulandırıp ağız bölgesindeki lezyonlar üstüne uygulayabilirler. Yüzde 10’luk bikarbonat, yemek sodası uygulaması yine önemli etkilerden bir tanesine sahiptir.”

Üreticilere öneriler

İşletmeye şap virüse girdikten sonra yetiştiricilerin yapacağı en önemli uygulamanın, ayak banyolarını, ayak dezenfeksiyon havuzlarını kullanmaları olacağını vurgulayan Şentürk, hastalığa yakalanan işletmelerde hayvanlara, D vitamini, çinko, A ve E vitamini verilmesini önerdi. Antibiyotik ve ağrı kesici gibi ilaçların veteriner hekime danışmadan kullanılmaması gerektiğini belirten Şentürk, şunları söyledi:

“Ayaklarda ve işletmedeki dezenfeksiyon için eğer işletme sahibinin ekonomik gücü çok yüksek değilse bire 18 oranda çamaşır suyuyla ortamı dezenfekte edebilirler. Ayak lezyonları için yüzde 2’lik süt kestik veya yüzde 3-5 bakırsülfat (göz taşı) uygulaması yapabilirler. Bu virüs güneşi sevmez. Virüs güneş ışığında iki gün içinde ortadan kaybolur ama nemli ortamlarda altı ay kadar canlılığını koruyabiliyor. O nedenle yeteri miktarda güneş ışığı almayan ağırlarda küçük işletmelerde, dezenfekte etmek büyük önem taşıyor.”

SAT-1 Virüsü Koyunları da Etkiliyor

Oran, normalde sığırlarda ağır hasar bırakan şap hastalığının bu kez koyunları da etkilediğini belirtti. SAT-1 virüsünün yol açtığı hastalığın koyunlarda ayaklara vurduğunu ve buna “kuru topallık” denildiğini ifade eden Oran, özellikle kuzuların telef olduğunu, yavru atmaların yaşandığını ve üreticilerin ciddi zararlarla karşı karşıya kaldığını söyledi.

“Türkiye’nin Ayıbı: 2025’te Hâlâ Şap Konuşuyoruz”

Marmaracık, Karacaali ve Karaköy’de birçok besicinin büyük sıkıntı yaşadığını belirten Oran, şunları söyledi:

“Sene 2025 olmuş, biz hâlâ şap hastalığını konuşuyoruz. Şap Enstitüsü 24 saat çalışmalı ama mesaiyle ilerliyor. Özel sektör firmaları ortaya çıktı, bu doğru değil. Bu bir pandemi ve daha ciddi mücadele gerekiyor. Gittikçe kötüye gidiyor.”

“Birlikler Veteriner Çalıştırabilmeli”

Oran, birliklerin veteriner çalıştırmasının yasak olduğunu hatırlatarak, bu durumun sahada müdahaleyi zorlaştırdığını söyledi:

“Veteriner çalıştıramıyoruz. Oysa pandemi var, bizden destek isteniyor ama elimizde veteriner yok. Bakanlık, veteriner ücretlerinin bir kısmını karşılamalı.”

“Her Kuzu 20 Bin Lira Kayıp Demek”

Şap hastalığının ekonomik boyutuna da dikkat çeken Oran, ölen her kuzunun üretici için en az 20 bin lira kayıp anlamına geldiğini belirtti:

“Tarım ve Orman Bakanlığı pandemiyi doğru yönetemedi. Kabahat üreticide değil, yönetimde. Bu mağduriyetin giderilmesi gerekiyor.”

Üreticiler Konuştu: “Zararımız Büyük, Destek Bekliyoruz”

Yenişehir Marmaracık’ta hayvancılık yapan genç besici Furkan Şebin, şap hastalığı nedeniyle bir danasının telef olduğunu, iki koyununun yavru attığını söyledi. Komşularının da hastalıkla mücadele ettiğini belirten Şebin, “Gerçekten çok zor, Allah kolaylık versin” dedi.

Besici Aytaç Avşar ise hem büyükbaş hem küçükbaş hayvanlarının hastalığa yakalandığını ve çok zor günler geçirdiklerini ifade ederek, zararlarının karşılanmasını talep etti.

Bursa’da hayvancılıkla uğraşan üreticiler, şap hastalığına karşı daha etkin mücadele ve maddi destek bekliyor. Tarım politikalarının sahadaki gerçeklerle uyumlu hale getirilmesi, sürdürülebilir hayvancılık için kritik önem taşıyor.

Erhan Adem, “Türkiye’nin doğusunda, hayvancılıkla geçinen binlerce yurttaşımızın yaşadığı Ardahan ve Kars’ta, aylardır süren şap hastalığı, yalnızca hayvanları değil, kırsalda yaşamı da yok etmeye başladı.

Ardahan’ın Göle ilçesinde, dün Filizli köyünde üreticilerle buluştuk. Bugün ise Kars’ta olacağız. Gördüğümüz tablo bir hastalık değil, yönetilemeyen bir kriz tablosudur. Bu kriz artık sağlık sorunu olmaktan çıkmış, tarımsal bir afet haline gelmiş.” Dedi.

Erhan Adem yazılı açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Sahada tek bir devlet yetkilisi yok. Üretici kendi imkânlarıyla ilaç alıyor ama hayvana nasıl uygulayacağını bilmiyor. Bir köylümüz “İneğim 200 bin lira değerinde, ilacını alıyorum ama neresine vuracağımı bilmiyorum. Veteriner gelmiyor” diyor. Göle’nin 53 köyü var, ama sadece 50 veteriner görevli. Bunların da büyük kısmı masa başında. Tarım Bakanlığı bu tabloyu görmüyor mu? Görüyorsa neden müdahale etmiyor?

Tarım İl Müdürlüğü yetkilileri 120 hayvanın öldüğünü söylüyor. Oysa biz sadece Göle’de bin 500’ün üzerinde hayvanın telef olduğunu belgeledik. Çiftçilerimiz 2 binin üzerinde rakamdan söz ediyor. Her biri geçim kaynağı, her biri bir ailenin ekmeği, umudu. Şimdi soruyorum: Bu tabloya hala ‘rutin’ mi diyeceksiniz?

Bu hastalığın İran’da ortaya çıktığı ocak ayında belliydi. İran sınır kapılarını kapattı, hayvan hareketini engelledi. Peki biz ne yaptık? “Önlemleri aldık” dedik. O sözlerin bedelini şimdi Ardahan ve Kars’taki üretici canıyla, malıyla ödüyor. Burası afet bölgesidir. Bu bölge, derhal “tarımsal afet bölgesi” ilan edilmelidir.

Devlet geç kalmamalı, geçici değil kalıcı çözümlerle sahaya inmelidir. Bugün yapılması gereken şunlardır:

1.Acilen veteriner desteği artırılmalı, köy köy mobil sağlık ekipleri kurulmalıdır. 2.Üreticinin zararları tespit edilmeli, ölen hayvanlar karşılanmalı, zarar gören üreticiye nakdi destek sağlanmalıdır. 3.Hayvan hareketliliği bilimsel bir programla kontrol altına alınmalı, aşılama seferberliği ilan edilmelidir. 4.Bölge şap hastalığı özelinde kriz yönetim planı kapsamına alınmalıdır.

Sayın Bakan’a sesleniyorum: Bu görevin gereğini yapın ya da görevi bırakın

Ormanlar yanarken sustunuz, şimdi hayvanlar ölürken yine sessizsiniz. Sahte diplomalar ortaya çıktı, yoktunuz. Zirai don üreticiyi yaktı, yine yoktunuz. Şimdi şap hastalığı çiftçiyi diz çökertiyor, siz hâlâ bakıyorsunuz. Bu ülkenin tarımı kaderine terk edilemez. Eğer bu krizleri yönetemiyorsanız, gereğini yapın, görevi bırakın.

Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu halkın yanındayız. Ardahan’da, Kars’ta, Türkiye’nin her köşesinde üreticinin sesi olmaya devam edeceğiz. Bugün değilse ne zaman? Bu sorumluluğu üstlenmeyeceksek neden görevdesiniz?

6 Milyon Doz Sevk Edildi, 2,6 Milyon Doz Daha Yolda

Şap Enstitüsü Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen mücadele kapsamında:

• Bugüne kadar yaklaşık 6 milyon doz SAT1’e karşı aşı sahaya sevk edildi.
• 20 Temmuz’a kadar 2,6 milyon doz daha üretilecek.
• Aşı üretimi 7 gün 24 saat esasına göre kesintisiz devam ediyor.

Hayvan Satış Yerleri Aşılama Tamamlandıkça Açılacak

Türkiye genelinde 81 il ve 922 ilçede görev yapan yaklaşık 10 bin veteriner hekim, saha taramaları ve aşılama faaliyetlerini sürdürüyor. Aşılaması tamamlanan bölgelerde hayvan satış yerleri peyderpey açılacak.