Şentürk, yaptığı açıklamada, Afrika kökenli Sat-1 virüsünün neden olduğu şap hastalığının Türkiye’de ciddi ekonomik kayba yol açtığını belirtti.

Hastalıkla mücadelenin en etkili yolunun aşılama olduğunu vurgulayan Şentürk, bunun dışında alınacak bazı önlemlerle hastalıkla daha etkin mücadele edilebileceğini anlattı.

Birçok üreticinin kulaktan dolma bilgilerle mücadele ettiğini duyduklarını dile getiren Şentürk, şöyle konuştu:

“Bazı hurafe bilgiler var. Domates yedirilmesi ya da idrar içirilmesi gibi uygun olmayan mücadele yöntemleri uygulanıyor. Bunlardan uzak kalmalarını tavsiye ederim. Küflü domates yedirilmesini önerenler bile oluyor duyuyoruz. Domates asidik bir yapıya sahiptir. Bu virüsün en önemli özelliklerinden bir tanesi, asidik ortamlarda ve çok yüksek alkollü ortamlarda canlılığını çok fazla sürdüremez. Ama domates yedirmekle mücadele olmaz.”

İdrar içirilmesinin de farklı hastalıkların hayvandan hayvana geçmesine yol açabileceğine dikkati çeken Şentürk, “Çok basit uygulamaları var örneğin karbonat uygulamaları yapabilirler. Sirkeli suyla hayvanların ağızlarını dezenfekte edebilirler. Aslında en iyisi veteriner arkadaşların gösterdiği yolda ilerlemek” dedi.

Sirkeli su nasıl kullanılmalı

Şentürk, yemek sodası sulandırılıp ağız bölgesine uygulanmasını önererek, şöyle devam etti:

“Hatalı olanlardan birisi de çok yoğun konsantrasyonda sirke uygulamaları yapılıyor. Bunlar da hayvanlarda ağız bölgesinde bazen yemek borusunda sirkenin sebep olduğu olumsuzluklara bağlı farklı lezyonların oluşmasına ve hayvanın acı çekmesine yol açabiliyor. Sirkeyle ağzı yıkayabiliyor. Evet sirke kullanabilir ama bunun sulandırılması gerekiyor. Basit bir şekilde ifade etmek gerekirse en azından bire 9 oranında sirkeyi sulandırıp ağız bölgesindeki lezyonlar üstüne uygulayabilirler. Yüzde 10’luk bikarbonat, yemek sodası uygulaması yine önemli etkilerden bir tanesine sahiptir.”

Üreticilere öneriler

İşletmeye şap virüse girdikten sonra yetiştiricilerin yapacağı en önemli uygulamanın, ayak banyolarını, ayak dezenfeksiyon havuzlarını kullanmaları olacağını vurgulayan Şentürk, hastalığa yakalanan işletmelerde hayvanlara, D vitamini, çinko, A ve E vitamini verilmesini önerdi. Antibiyotik ve ağrı kesici gibi ilaçların veteriner hekime danışmadan kullanılmaması gerektiğini belirten Şentürk, şunları söyledi:

“Ayaklarda ve işletmedeki dezenfeksiyon için eğer işletme sahibinin ekonomik gücü çok yüksek değilse bire 18 oranda çamaşır suyuyla ortamı dezenfekte edebilirler. Ayak lezyonları için yüzde 2’lik süt kestik veya yüzde 3-5 bakırsülfat (göz taşı) uygulaması yapabilirler. Bu virüs güneşi sevmez. Virüs güneş ışığında iki gün içinde ortadan kaybolur ama nemli ortamlarda altı ay kadar canlılığını koruyabiliyor. O nedenle yeteri miktarda güneş ışığı almayan ağırlarda küçük işletmelerde, dezenfekte etmek büyük önem taşıyor.”

SAT-1 Virüsü Koyunları da Etkiliyor

Oran, normalde sığırlarda ağır hasar bırakan şap hastalığının bu kez koyunları da etkilediğini belirtti. SAT-1 virüsünün yol açtığı hastalığın koyunlarda ayaklara vurduğunu ve buna “kuru topallık” denildiğini ifade eden Oran, özellikle kuzuların telef olduğunu, yavru atmaların yaşandığını ve üreticilerin ciddi zararlarla karşı karşıya kaldığını söyledi.

“Türkiye’nin Ayıbı: 2025’te Hâlâ Şap Konuşuyoruz”

Marmaracık, Karacaali ve Karaköy’de birçok besicinin büyük sıkıntı yaşadığını belirten Oran, şunları söyledi:

“Sene 2025 olmuş, biz hâlâ şap hastalığını konuşuyoruz. Şap Enstitüsü 24 saat çalışmalı ama mesaiyle ilerliyor. Özel sektör firmaları ortaya çıktı, bu doğru değil. Bu bir pandemi ve daha ciddi mücadele gerekiyor. Gittikçe kötüye gidiyor.”

“Birlikler Veteriner Çalıştırabilmeli”

Oran, birliklerin veteriner çalıştırmasının yasak olduğunu hatırlatarak, bu durumun sahada müdahaleyi zorlaştırdığını söyledi:

“Veteriner çalıştıramıyoruz. Oysa pandemi var, bizden destek isteniyor ama elimizde veteriner yok. Bakanlık, veteriner ücretlerinin bir kısmını karşılamalı.”

“Her Kuzu 20 Bin Lira Kayıp Demek”

Şap hastalığının ekonomik boyutuna da dikkat çeken Oran, ölen her kuzunun üretici için en az 20 bin lira kayıp anlamına geldiğini belirtti:

“Tarım ve Orman Bakanlığı pandemiyi doğru yönetemedi. Kabahat üreticide değil, yönetimde. Bu mağduriyetin giderilmesi gerekiyor.”

Üreticiler Konuştu: “Zararımız Büyük, Destek Bekliyoruz”

Yenişehir Marmaracık’ta hayvancılık yapan genç besici Furkan Şebin, şap hastalığı nedeniyle bir danasının telef olduğunu, iki koyununun yavru attığını söyledi. Komşularının da hastalıkla mücadele ettiğini belirten Şebin, “Gerçekten çok zor, Allah kolaylık versin” dedi.

Besici Aytaç Avşar ise hem büyükbaş hem küçükbaş hayvanlarının hastalığa yakalandığını ve çok zor günler geçirdiklerini ifade ederek, zararlarının karşılanmasını talep etti.

Bursa’da hayvancılıkla uğraşan üreticiler, şap hastalığına karşı daha etkin mücadele ve maddi destek bekliyor. Tarım politikalarının sahadaki gerçeklerle uyumlu hale getirilmesi, sürdürülebilir hayvancılık için kritik önem taşıyor.